14 ΙΟΥΝΙΟΥ 2024
Σε όλες τις αναφορές, έντυπες και ηλεκτρονικές, σχετικά με την ιστορία του Ξενοδοχείου της Μεγάλης Βρετανίας, στην Πλατεία Συντάγματος, οι συντάκτες τους αρέσκονται να εκκινούν την εξιστόρηση της “μυθικής”, μέχρι και τις ημέρες μας, διαδρομής του εμβληματικού Ξενοδοχείου της πόλης των Αθηνών, από τα τέλη της δεκαετίας του 1870. Τότε, που ο Ευστάθιος Λάμψας, στα 1878, επέστρεψε στην Αθήνα από το Παρίσι και γνώρισε τον Σάββα Κέντρο, ιδιοκτήτη ενός μικρού ξενοδοχείου στην περιοχή της Πλατείας Συντάγματος, με τον οποίο αποφάσισε να συνεταιριστεί.
Ακροθιγώς μόνον μνημονεύεται ότι, το ξενοδοχείο του Σάββα Κέντρου, είχε μετακομίσει, ήδη από το 1873, στο Μέγαρο του Αντώνη Δημητρίου, μεγαλέμπορου από την Τεργέστη, το οποίο αυτός είχε χτίσει, το 1842, στη συμβολή των (σήμερα ονομαζόμενων) οδών Βασιλέως Γεωργίου Α΄ και Πανεπιστημίου, στην Πλατεία Συντάγματος (η οποία πήρε τη σημερινή της ονομασία έπειτα από την Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843), σε σχέδια και με την επίβλεψη του Θεόφιλου Χάνσεν. Ο Τέοφιλ Χάνσεν, γνωστός με το εξελληνισμένο όνομα Θεόφιλος Χάνσεν, ήταν Δανός αρχιτέκτονας, εκπρόσωπος του νεοκλασικισμού και του ιστορικισμού. Ο Τέοφιλ Έντβαρντ Χάνσεν γεννήθηκε στην Κοπεγχάγη, το 1813. Μαθήτευσε κοντά στον Καρλ Φρήντριχ Σίνκελ και σπούδασε στη Βιέννη. Σχεδίασε τα σημαντικότερα κτίρια της Αθήνας, την Ακαδημία, τη Βιβλιοθήκη, το Αστεροσκοπείο και το Ζάππειο (μετέτρεψε ριζικά τα σχέδια του Φ. Μπουλανζέ). Είναι, ωστόσο, λιγότερο γνωστός από τον μαθητή του, Ερνέστο Τσίλλερ.
Στο πολυτελές λεύκωμα με την ιστορία του Ξενοδοχείου της Μεγάλης Βρεταννίας, αναφέρεται ότι, “… το 1842, ο αρχιτέκτονας Θεόφιλος Χάνσεν ανέλαβε το έργο ανέγερσης ενός επιβλητικού μεγάρου, στο χώρο, που βρισκόταν αντιδιαμετρικά απέναντι από την κάτω πλευρά των βασιλικών ανακτόρων. Η παραγγελία δόθηκε για λογαριασμό του ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ή ΛΗΜΝΙΟΥ. Επρόκειτο για έναν Έλληνα εύπορο έμπορο της διασποράς, τέκνο της Λήμνου, εγκατεστημένο στην Τεργέστη από το 1807. …”
Η οικονομική επιφάνεια του Αντωνίου Δημητρίου ήταν τεράστια και η κοινωνική θέση του περίοπτη, σε όλη την ελληνική κοινότητα Τεργέστης, η οποία βίωσε εξαιρετική ακμή κατά τα έτη 1750 – 1850. Δείγμα της επιρροής του Λημνιού Αντωνίου Δημητρίου στην οικονομία της Τεργέστης είναι το ότι, διετέλεσε Πρόεδρος στο Χρηματιστήριο της πόλης. Υπήρξε από τους πρώτους μετόχους της Ελληνικής Τράπεζας Ασφαλίσεων της Τεργέστης (GRECO BANCO D’ ASSICURATIONE).
Το Μέγαρο του Αντώνιου Δημητρίου χαρακτήριζε την περιοχή της Πλατείας Συντάγματος, καθώς υπερείχε σε επιβλητικότητα, σε κομψότητα και σε ομορφιά όλων των άλλων γειτονικών κτιρίων. Ήταν ένα κτίριο με ποικίλα αρχιτεκτονικά στοιχεία, πρωτοποριακό για την εποχή του, σε αντίθεση με τη δωρική αυστηρότητα του κτιρίου των βασιλικών ανακτόρων. Τα χυτοσιδηρά κιγκλιδώματα, στα παράθυρα και στους εξώστες, δημιουργούσαν εικόνες μυθολογικών θεμάτων. Τα μαρμάρινα στοιχεία του με τα χαλκευμένα ραβδωτά τόξα, αντλούσαν στοιχεία από την αναγεννησιακή αρχιτεκτονική. Τα ακροκέραμα, τα πήλινα αγγεία και οι εσωτερικές ζωγραφικές διακοσμήσεις, είχαν κατασκευαστεί στη Βιέννη και ήταν πρωτοποριακά για την εποχή τους, εν σχέσει με τον τρόπο, με τον οποίο κατασκευάζονταν την εποχή εκείνη τα άλλα αθηναϊκά μέγαρα.
Το αρχικό κτίριο, μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής του, κατοικήθηκε από την οικογένεια Δημητρίου μέχρι και το 1856 περίπου. Από το 1842 (έτος κατασκευής του) έως το 1854 περίπου, λειτουργούσε και ως ξενώνας των ανακτόρων, για τους επίσημους ξένους επισκέπτες. Την πληροφορία αυτή επιβεβαιώνει και ο Θεόδωρος Πετρακόπουλος (δημοσιογράφος, ο οποίος τελικά έγινε γαμπρός του Ευστάθιου Λάμψα, όταν τον γνώρισε στα 1908 και ο οποίος διετέλεσε και διευθυντής του ξενοδοχείου), προσθέτοντας ότι, ο Όθωνας πρότεινε στον Δημητρίου να οικοδομήσει οικία, που θα φιλοξενεί επίσημα πρόσωπα, λόγω της έλλειψης ξενοδοχείων στην Αθήνα. Στη συνέχεια το Μέγαρο αγοράστηκε από την οικογένεια Κλάδου, η οποία το παραχώρησε στην Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή, από το 1855 ως το 1873. Το έτος αυτό ξεκίνησε η λειτουργία του, ως ξενοδοχείου της Μεγάλης Βρετανίας, κατόπιν μεταστεγάσεως – στο Μέγαρο Δημητρίου – της επιχείρησης του Σάββα Κέντρου.
Το 1958 κατεδαφίστηκε το αρχικό παλιό κτίριο, δηλαδή το Μέγαρο Δημητρίου και ανεγέρθηκε η νέα πτέρυγα, από τον αρχιτέκτονα Κώστα Βουτσινά, διατηρώντας όλα τα υφολογικά στοιχεία του παλιού κτιρίου και δίνοντας έμφαση στις αναγεννησιακές όψεις του μεγάρου. Η νέα είσοδος, εντυπωσιακή σε μέγεθος και πολυτέλεια, ήταν από τις πιο καλαίσθητες της Ευρώπης. Αυτή η νέα πτέρυγα ενοποιήθηκε με το υπόλοιπο κτίριο, το οποίο πήρε τελικά τη σημερινή του μορφή. Τα εγκαίνια της νέας πτέρυγας με τα επιπλέον 159 δωμάτια έγιναν το 1959.
Το Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία, που γιορτάζει φέτος 150 χρόνια λειτουργίας, αποτελεί τοπόσημο της Αθήνας και αξιοσημείωτο παράδειγμα νεοκλασικής αρχιτεκτονικής, που αποπνέει μια αναγεννησιακή εντύπωση για τη ρωμαϊκή αρχιτεκτονική. Η γοητεία του κτιρίου έγκειται στην απόκλιση από τον συμβατικό κλασικισμό και από τις αρχές του γραμμικού σχεδιασμού. Ανακαινίστηκε το 2002 – 2003 από το αρχιτεκτονικό γραφείο Π. Μασουρίδη και Συνεργάτες.
Με μαγευτική θέα στη μοναδική Ακρόπολη, την αρχοντική Πλατεία Συντάγματος και τη Βουλή, τον καταπράσινο Λόφο του Λυκαβηττού και το Καλλιμάρμαρο Στάδιο, το πολυβραβευμένο – 5 αστέρων – Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία προσφέρει μια ασύγκριτη προοπτική της μυθικής ιστορίας της Αθήνας.
ΠΗΓΕΣ :
- ΟΙ ΕΥΕΡΓΕΤΕΣ ΤΗΣ ΛΗΜΝΟΥ Αλεξάνδρας Καραβία – Λαμπαδαρίδου – Εκδόσεις ΠΕΛΑΣΓΟΣ – ΑΘΗΝΑ 2022 .
- «Μεγάλη Βρεταννία»: Η ιστορία του ξενοδοχείου που έγινε … iefimerida.gr
- Μεγάλη Βρεταννία – Elia.org.gr
- Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία – Βικιπαίδεια
