07 ΙΟΥΛΙΟΥ 2024
“Δεν είναι αναγκαίο να ξέρουμε τις αρχές του Σύμπαντος, αλλά είναι αναγκαίο να θέλουμε να τις γνωρίσουμε. Ο πολιτισμός μας δεν εξαρτάται από κανέναν ιδιαίτερο τομέα της γνώσης, αλλά από την προδιάθεσή μας να λαχταράμε τη γνώση“.
Λόγια του Αμερικανού δημοσιογράφου George Frederick Will (1941 – ….), του ανθρώπου, τον οποίο, το 1986, η Wall Street Journal αποκάλεσε «ίσως τον πιο ισχυρό δημοσιογράφο στην Αμερική».
Αυτές τις μέρες (αρχές Ιουλίου 2024) ο έντυπος, αλλά κυρίως ο ηλεκτρονικός τύπος, κατακλύζεται, για ακόμη μια φορά τα τελευταία χρόνια, από πληθώρα άρθρων, με τίτλους σαν τους ακόλουθους (ενδεικτικά) :
“Λήμνος : Το νησί με τα κρυμμένα μυστικά” (in.gr)
“Η Λήμνος είναι το νησί που έψαχνες” (in2life)
“Διακοπές στη Λήμνο : Η ήρεμη δύναμη με το φοβερό φαγητό και …” (Athinorama.gr)
Δεν θα διαφωνήσω στο ότι, είναι θεμιτά όλα αυτά, καθόσον και εμείς οι ίδιοι, ως οργανωμένη Πολιτεία, αλλά και ως λαός, είτε σιωπηρά, είτε και “κραυγάζοντας”, έχουμε προσανατολιστεί, εδώ και πολλά χρόνια τώρα, στο ότι, το εθνικό κεφάλαιο της χώρας μας είναι … “… λίγο κρασί, λίγο θάλασσα και τ’ αγόρι μου …”.
Εξάλλου, με τους πιο πάνω στίχους και υπό τον τίτλο τραγουδιού “Κρασί, θάλασσα και τ’ αγόρι μου“, επέλεξε και η πάλαι ποτέ ΕΙΡΤ (Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας Τηλεοράσεως), να συμμετάσχει η πατρίδα μας, για πρώτη φορά στην ιστορία της, στο διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision, ο οποίος διεξήχθη στο “The Dome” του Μπράιτον της Αγγλίας, στις 06 Απριλίου του μακρινού έτους 1974, με ερμηνεύτρια τη μια και μοναδική Κυρία του ελληνικού τραγουδιού, Κυριακή Παπαδοπούλου, την κατά κόσμον Μαρινέλλα.
Για την πληρότητα του θέματος και μόνον, πρέπει επίσης να καταγραφεί ότι, ήταν η χρονιά (1974), όπου στο πανευρωπαϊκό μουσικό αυτό δρώμενο θριάμβευσε το τετραμελές Σουηδικό συγκρότημα ABBA, με τη διαχρονικά πολυτραγουδισμένη, εδώ και ήδη 50 χρόνια, επιτυχία τους “Waterloo“.
Αυτό όμως το “Βατερλώ”, μεταφράζοντας στη γλώσσα μας τον τίτλο της πιο πάνω τραγουδιστικής επιτυχίας, βιώνει κυκλικά και διαδοχικά η Πατρίδα μας, ακόμη και στο πιο δυνατό της σημείο, δηλαδή την “παντί τρόπω” και με κάθε μέσο εξυπηρέτηση του επελαύνοντος τουριστικού ρεύματος. Οι λόγοι πολλοί και σε γενικές γραμμές γνωστοί. Τείνει πλέον να καθιερωθεί ως όρος της Νεοελληνικής γλώσσας ο προβληματισμός, που περικλείεται στην έκφραση … “Θέλουμε να γίνουμε Μύκονος ;”
Ο ίδιος αυτός προβληματισμός αποτυπώθηκε και στα τοπικά Λημνιακά μέσα ενημέρωσης, παραμονές της θερινής – τουριστικής περιόδου του έτους 2023 : https://www.limnosfm100.gr/limnos/item/67104-theloume-na-ginoume-ki-emeis-mykonos.html
Στον αντίποδα, Η ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΛΗΜΝΟΣ έχει ως ασύγκριτο συστατικό της στοιχείο, αλλά και κουβαλάει μέσα στους αιώνες, ένα “ένδοξο” παρελθόν, το οποίο αποτυπώνεται σε κάθε πτυχή της ιστορικής διαδρομής του νησιού μέσα στο διάβα του χρόνου. Μια έκφανση αυτού του ένδοξου παρελθόντος της Λήμνου είναι εκείνη, την οποία αποτύπωσε ο Θεόδωρος Μπελίτσος στον Πρόλογο του βιβλίου του “ΤΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΛΗΜΝΟΥ” (Σύλλογος Προς Διάδοσιν Ωφέλιμων Βιβλίων – Αθήνα 1997).
“… μου είχαν κάνει μεγάλη εντύπωση τα εντυπωσιακά σχολικά κτίρια των χωριών του νησιού. Κτίρια τα οποία μαρτυρούσαν ένα ένδοξο παρελθόν, που όμως δεν “έδενε” με την πραγματικότητα που αντίκρυζα. Μεγάλα νεοκλασικά κτίσματα, με γλυπτό διάκοσμο, ανάγλυφες παραστάδες και πολλές αίθουσες, που κάποτε πρέπει να είχαν φιλοξενήσει πλήθος μαθητών … Ήθελα ν’ απαντήσω στην απορία που μου γεννιόταν αυτόματα, πως ένα σχετικά φτωχό νησί αγροτών, κτηνοτρόφων και ψαράδων, κατάφερε να ανεγείρει τέτοια εντυπωσιακά εκπαιδευτήρια (και ναούς, αλλά αυτό είναι αντικείμενο μια άλλης έρευνας) και να συντηρήσει Σχολεία σχεδόν σ’ όλα τα χωριά του. …“.
Το 1873 ιδρύθηκε το Σχολείο του Κοντιά και από το επόμενο έτος (1874) άρχισε η ένταξή του στο Κοινοτικό σύστημα χρηματοδότησής του.
Το αρχικό κτίριο του σχολείου του Κοντιά, που πρωτολειτούργησε στα 1873, κρίθηκε στη συνέχεια ακατάλληλο και το έτος 1880 ανεγέρθηκε νέο, κοντά στο Ναό του Αγίου Δημητρίου, με την οικονομική συνδρομή των κατοίκων, της εκκλησίας και των μεταναστών.
Το κτίριο αυτό αντικαταστάθηκε, στα έτη 1922 – 1925, με άλλο νεώτερο, ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΑΠΕΙΚΟΝΙΖΕΤΑΙ ΣΤΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ του άρθρου τούτου. Ήταν από κατασκευής του μεγαλοπρεπές και την πρωτοβουλία για την ανέγερσή του είχε ο επιφανής δάσκαλος Αργύριος Καβουρίδης, από το χωριό Καμίνια της Λήμνου, ο οποίος δίδαξε στον Κοντιά, στο σχολείο αυτό, για 25 χρόνια περίπου (1913 – 1940). Οι Λημνιοί το αποκαλούσαν “Μικρό Πανεπιστήμιο“, γιατί διέθετε εκπληκτικό Μουσείο με δέρματα αγρίων ζώων, αυγά σπάνιων πουλιών, αγαλματίδια και μούμιες. Είχε ακόμη και σπάνια πετρώματα. Όλα αυτά προέρχονταν από δωρεές κατοίκων του χωριού, αλλά και της Λήμνου ολάκερης, κυρίως δε από ανθρώπους, που είχαν μεταναστεύσει στην Αφρική.
Το υπέροχο αυτό Σχολείο, το “Μικρό Πανεπιστήμιο” του Κοντιά, λεηλατήθηκε από τους Γερμανούς, κατά τη διάρκεια της Κατοχής.
Ερειπώθηκε στο σεισμό του 1968, αλλά αποκαταστάθηκε τα επόμενα χρόνια.
Μπορεί στο πέρασμα των χρόνων να στερήθηκε το μοναδικό περιεχόμενο του, αυτό που από την αρχή του προσέδωσε την ιδιαίτερη ονομασία “Μικρό Πανεπιστήμιο“.
Η όψη του όμως στέκει ασύγκριτη μέχρι και σήμερα.
Το πείσμα και η αγάπη των κατοίκων του νησιού της Λήμνου για τα γράμματα, αποδεικνύει ότι, το “ένδοξο παρελθόν” έχει αφήσει ανεξίτηλα και έντονα τα ίχνη του στις συνήθειες τους.
Αυτό το “ένδοξο παρελθόν” έχει αποτυπώσει στίχους σαν και αυτούς, που ακολουθούν, στο τραγούδι, που οι Λημνιοί έψελναν στα Θεοφάνεια :
“Κυρά μου τα παιδάκια σου λούζε τα, χτένιζέ τα και στέλνε τα στο δάσκαλο, γράμματα να μαθαίνουν“.
Η ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΛΗΜΝΟΣ δεν έχει μόνο υπέροχες παραλίες, δεν έχει μόνο απίθανα γευστικά τοπικά προϊόντα, δεν έχει μόνο μοναδικής παραγωγής και γεύσης κρασιά και τσίπουρα, δεν έχει μόνο ξεχωριστά αλιεύματα, που ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΤΑ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΤΑ ΕΧΕΙ, ΑΣΦΑΛΩΣ ΚΑΙ ΜΕ ΤΟ ΠΑΡΑΠΑΝΩ.
Η ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΛΗΜΝΟΣ είναι μια ΚΙΒΩΤΟΣ ιστορίας και πολιτισμικής μοναδικότητας, που δεν γίνεται να την περιγράψει κανείς με λόγια και με κείμενα. Έχει τους ανθρώπους της, αυτούς που έφυγαν και αυτούς που ακόμα βρίσκονται ανάμεσά μας και οι οποίοι αποτελούν αδιάσπαστους κρίκους στην αέναη συνέχεια μιας μακραίωνης και πλούσιας ιστορικής και πολιτιστικής πορείας, μέχρι τα σήμερα.
Η ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΛΗΜΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΒΙΩΜΑ, ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΖΗΣΕΙΣ, γιατί δεν της αξίζουν μόνο εποχικά τουριστικά άρθρα και στοχευμένες δημοσιογραφικές (εμπορικές) προβολές. Αυτά ίσως την μειώνουν, αλλά πιο σίγουρα την αδικούν.
Κλείνοντας αυτό το άρθρο, θα ήθελα να γράψω ότι, εάν μου ζητούσαν να δώσω τίτλο στο δικό μου άρθρο για να παρουσιάσω τη ΛΗΜΝΟ, σίγουρα θα ήταν έτσι :
ΛΗΜΝΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ, ΠΟΥ ΙΣΩΣ ΒΡΙΣΚΕΣΑΙ ΤΩΡΑ, ΑΛΛΑ ΠΟΛΥ ΚΑΛΥΤΕΡΑ.
ΠΗΓΕΣ :
- Θεόδωρος Μπελίτσος “ΤΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΛΗΜΝΟΥ” (Σύλλογος Προς Διάδοσιν Ωφέλιμων Βιβλίων – Αθήνα 1997).
- Νικόλαος Λυμπέρης “Ιστορία της εκπαιδευτικής περιφέρειας Λήμνου (Διδασκαλικός Σύλλογος Λήμνου – Λήμνος 1976).
- Νικόλαος Πιερράκος “Μαθητικαί Κατασκηνώσεις Λήμνου 1948 – Αθήναι 1949
