26 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2025
Η Λήμνος είναι ένα νησί που διατηρεί έντονο τον γεωργικό χαρακτήρα του. Αυτό οφείλεται, μεταξύ άλλων, στη γεωγραφική απομόνωσή της, στο ήπιο ανάγλυφο του εδάφους της, αλλά και στην – αδιαμφισβήτητα – μακραίωνη γεωργική της ιστορία και παράδοση. Σε αυτή τη μακρά ιστορική διαδρομή της μέσα στους αιώνες, αποτέλεσε σιτοβολώνα της αρχαίας Αθήνας, αλλά και της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Στο νησί υπάρχει έναν πλούτος άγριων συγγενών καλλιεργούμενων γεωργικών ειδών, που έχουν καταγραφεί και έχουν συλλεχθεί σε πολλές εξερευνητικές επιστημονικές αποστολές. (1)
Ο Αιγίλοπας αποτελεί τον σπουδαιότερο άγριο συγγενή του σιταριού, με γονιδιακή δεξαμενή, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη βελτίωση του. Στη Λήμνο βρίσκεται σε ακαλλιέργητες εκτάσεις, στις άκρες χωραφιών αλλά και στο Κάστρο της Μύρινας.
Το εργαστήριο Φαρμακολογίας του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων γράφει για τον “Aegilops triuncialis” ή αλλιώς, με την ελληνική ονομασία του, τον “Αιγίλοπα τον τριούγκιο” :
Είναι μονοετές χειμερινό φυτό ύψους 0,2 – 0,5m. Είναι ένα είδος γρασιδιού, το οποίο ευδοκιμεί τόσο σε πετρώδη εδάφη, όσο και σε λιβάδια. Οι μίσχοι (καλάμια, δηλαδή το εναέριο τμήμα του φυτού) είναι όρθιοι και άκαμπτοι. Τα ερμαφρόδιτα άνθη του, υπάρχουν σε ταξιανθίες των 2 έως 6 ανθέων. Ανθοφορία και συγκομιδή γίνονται την άνοιξη. Το φυτό δεν χρησιμοποιείται στη θεραπευτική. Όμως, είναι ένα σημαντικό εργαλείο στη γενετική. Χρησιμοποιείται ως πηγή γενετικού υλικού για τη λήψη διαγονιδιακών ειδών σιταριού, με επιθυμητές ιδιότητες.
Ο Αιγίλοπας έχει την ικανότητα να προστατεύει τους σπόρους άλλων φυτών από την ανάπτυξη μυκήτων και βακτηριδίων, αλλά και από τα έντομα. Στη κοσμετολογία χρησιμοποιείται ως συστατικό για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας των προϊόντων, καθώς βελτιώνει την σταθερότητά τους. (2)
Ο Γλήχων ή Βλήχων ή Φλησκούνι (Mentha pulegium) είναι ένα είδος μέντας, συγγενές του δυόσμου και μπορεί να χρησιμοποιηθεί αντί γι’ αυτά.
Βρίσκεται αυτοφυές σε ολόκληρη την Ελλάδα, συνήθως κοντά σε νερά και σε παραθαλάσσιες περιοχές, αλλά μπορεί και να καλλιεργηθεί.
Τα μέρη του, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν, είναι τα φύλλα και τα άνθη, που συλλέγονται από τον Ιούνιο έως τον Οκτώβριο.
Στα 1950, ο Παπά Άγγελος Μιχέλης, στο βιβλίο του (ιδιωτική έκδοση – Κάστρο Μύρινας), με τον τίτλο “ΛΗΜΝΙΑΚΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ“, γράφει για το αγριοφλισκούνι : (3)
Ο κυκεώνας των αρχαίων προγόνων μας, ήταν χυλός. Είχε, ως βάση, το κριθαρένιο πλιγούρι, αλλά και το αλεσμένο κριθαρένιο αλεύρι (πτισάνη), το οποίο αναμειγνυόταν με νερό, με κρασί ή γάλα, ξινόγαλο ή φρέσκο κατσικίσιο τυρί και μέσα στον οποίο προστίθεντο βότανα, κυρίως γλήχωνας. Τονωτικό ρόφημα, αγαπητό στους αγροτικούς πληθυσμούς, στο οποίο απέδιδαν και θεραπευτικές ιδιότητες, κυρίως σε γυναικολογικά προβλήματα. Παραδοσιακά είχε αποκτήσει μαγικές ιδιότητες, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι, το χρησιμοποιούσαν κατά την διάρκεια των Ελευσίνιων Μυστηρίων, για να τιμήσουν τη θεά Δήμητρα.
Στην Αρχαία Ελλάδα την αποκαλούσαν «ορίγανος» από τις λέξεις “όρος” και “γάνος”, που σημαίνει χαρά/λαμπρότητα. Η ρίγανη ήταν το φυτό που «λαμπρύνει τα όρη». Τόση σημασία έδιναν οι αρχαίοι Έλληνες στο θαυμαστό αυτό βότανο, που το συμπεριέλαβαν στην ελληνική μυθολογία. Σύμφωνα με το μύθο, η θεά Αφροδίτη καλλιέργησε το αρχαίο βότανο στον κήπο της, στην κορυφή του Ολύμπου, ως σύμβολο ευτυχίας και χαράς. Ως απόρροια αυτού, κατασκεύαζαν στέφανα, για τις γαμήλιες τελετές, με τα κλαδιά της, ώστε να προσφέρει χαρά στους νεόνυμφους.
Ο Λημνιός Παπά Άγγελος Μιχέλης, στη “ΛΗΜΝΙΑΚΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ“, γράφει για τη ρίγανη : (3)
ΣΗΜΕΡΑ, στο νησί της Λήμνου, ο Δρ. Νικόλαος Πατεράκης, παράγει, επεξεργάζεται και μεταποιεί βιολογικά βότανα, με κυρίαρχο στόχο την ποιότητα στα παραγόμενα προϊόντα, αλλά και με ιδιαίτερη έμφαση στη μέριμνα για το περιβάλλον.
Η Aegean Organics, η επιχείρηση του Νικόλα Πατεράκη, στον Άγιο Δημήτριο της Λήμνου, αποτελεί µία καθετοποιηµένη µονάδα, η οποία διαχειρίζεται με σεβασμό και οικολογική συνείδηση τη Ληµνία Γη, που αναθρέφει, αιώνες τώρα, βότανα πολύτιµα σε θρεπτική και θεραπευτική αξία. Το ξηροθερµικό κλίµα του νησιού και το ηφαιστειογενές γεωλογικό υπόστρωµά του, χαρίζουν στα βότανα έντονη γεύση και δυνατό
μοσχοβολιστό άρωµα. (4)
Η Aegean Organics, υποστηρίζει τη βιώσιµη καλλιέργεια άγριων βοτάνων της Λήµνου, χρησιµοποιώντας αποκλειστικά φιλικές προς το περιβάλλον µεθόδους καλλιέργειας και συγκοµιδής.
Οι ενεργειακές ανάγκες της επιχείρησης καλύπτονται εξ ολοκλήρου από ανανεώσιµες πηγές ενέργειας. Τα φυτικά υπολείμµατα από τη λειτουργία της κοµποστοποιούνται και χρησιµοποιούνται ως φυσικά βελτιωτικά του εδάφους, στον επισκέψιµο βοτανικό κήπο. Το νερό ψύξης, το οποίο χρησιµοποιείται στη διαδικασία της απόσταξης των αιθέριων ελαίων, είναι βρόχινο.
Ιδανικό μείγμα τσαγιού από βότανα της Λήμνου Γεύση: Δροσιστικά αρώματα με «παγωμένο» άγγιγμα, γήινες νότες με ένα ελαφρύ πικρό τελείωμα. Ιδιαίτερα ευχάριστο και κρύο. Ανακουφίζει από τον τυμπανισμό της κοιλιάς. Συστατικά: Δυόσμος, μέντα, φλισκούνι.
Όλες οι καλλιέργειες της Aegean Organics είναι βιολογικές, χωρίς γενετικά τροποποιηµένα φυτά, λιπάσµατα και φυτοφάρµακα. Η βιολογική πιστοποίηση παρέχεται από τη ∆ΗΩ και αφορά όλα τα στάδια καλλιέργειας και παραγωγής, από το χωράφι µέχρι το τελικό προϊόν, που φτάνει στον καταναλωτή.
Ως επίλογο, θα ήθελα να καταγράψω τα λόγια του David Takayoshi Suzuki, Καναδoύ ακαδημαϊκoύ & περιβαλλοντικού ακτιβιστή :
“Δεν πρέπει να κατηγορούμε τα παιδιά, που ασχολούνται με το Facebook, αντί να παίζουν με τη λάσπη. Η κοινωνία μας δεν δίνει προτεραιότητα στην επαφή με τη Φύση. Στην πραγματικότητα, πολύ συχνά λέμε στα παιδιά ότι, είναι βρώμικη και επικίνδυνη“.
ΠΗΓΕΣ :
(1) Medina – Τerra Lemnia Project “ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΗΣ ΛΗΜΝΟΥ ΜΕ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ” – ΜΑΡΤΙΟΣ 2020.
(2) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ – ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ – http://mediplantepirus.med.uoi.gr/pharmacology/plant_details.php?id=302
(3) Παπά Άγγελου Μιχέλη “ΛΗΜΝΙΑΚΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ” Ιδιωτική Έκδοση – Κάστρον Λήμνου 1950.
(4) Aegean Organics – Ελληνικά Βιολογικά Βότανα και Αιθέρια …
