09 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2025
“… ὁ δεύτερος πρόδρομος τῆς παρουσίας Χριστοῦ, Ἠλίας ὁ ἔνδοξος, …” Απολυτίκιον Προφήτου Ηλιού του Θεσβίτου.
Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, ο Αϊ-Λιας ήταν ναύτης. Καταγόταν από τη Θέσβη της περιοχής Γαλαάδ της Παλαιστίνης και έζησε τον 9ο αιώνα π.Χ.. Στα ταξίδια του κινδύνευσε πολλές φορές να πνιγεί. Αποφάσισε να σταματήσει τα ταξίδια και σκέφτηκε να ψάξει για ένα μέρος, στο οποίο να μην ξέρουν τι είναι θάλασσα και καράβι. Έτσι, πήρε ένα κουπί στον ώμο και περιπλανιόταν στη στεριά. Όποιον συναντούσε τον ρωτούσε τι είναι αυτό, που κρατάει στα χέρια του. Όσο του απαντούσαν «κουπί», τραβούσε όλο και ψηλότερα.
Κάποτε. έφτασε σε ένα ψηλό βουνό. Εκεί, συνάντησε ένα βοσκό και τον ρώτησε τι ήταν αυτό που βαστούσε. Το κοίταξε καλά -καλά ο τσοπάνης και ύστερα του είπε «ξύλο είναι». Ο Αϊ-Λιας ικανοποιημένος και σίγουρος ότι, αυτό ήταν το μέρος, που έπρεπε να ζήσει την υπόλοιπη ζωή του, έμεινε κοντά στους ανθρώπους των βουνών και όπως αναφέρει η παράδοση, “Στένει ολόρθο το κουπί, χτίζει μια καλύβα και αποφασίζει να μείνει εκεί όλη του τη ζωή“.
Στις κορυφές των βουνών, όπου βρίσκονται πάντα τα μικρά εκκλησάκια του, ο Προφήτης Ηλίας αντικατέστησε το Δία των αρχαίων προγόνων μας, τον Δία τον νεφεληγερέτη, τον κύριο του ήλιου, αλλά και της αστραπής, της βροντής και των ανέμων, με άλλα λόγια, το ρυθμιστή των καιρικών συνθηκών.
Στο νησί της Λήμνου ο εντυπωσιακός λόφος του Προφήτη Ηλία, με τις απότομες πλαγιές του, αποτελεί έναν από το πιο χαρακτηριστικούς ηφαιστειακούς δόμους της Λήμνου. Δεσπόζει δυτικά του κόλπου του Μούδρου και νότια του χωριού Κορνός. Στους πρόποδές του αναβλύζουν θερμές πηγές, τα Θέρμα.
Πρόκειται για μια ηφαιστειακή δομή, η οποία δημιουργήθηκε από την αναθόλωση των ηφαιστειακών πετρωμάτων κατά τη διείσδυση λάβας, δακιτικής σύστασης. Ο λόφος του Προφήτη Ηλία ανήκει σε ένα σύμπλεγμα ηφαιστειακών δόμων, που δημιουργήθηκαν πριν 19,3 – 18,2 εκατομμύρια χρόνια στη δυτική Λήμνο, από μάγματα με σχετικά μεγάλη περιεκτικότητα σε αέρια. Οι ηφαιστειακές διεισδύσεις διαπέρασαν και σε κάποιες περιπτώσεις αναθόλωσαν τα προϋπάρχοντα γεωλογικά στρώματα, τα οποία στη συνέχεια ψύχθηκαν επιτόπου. [1]
Σήμερα στα ψηλότερα σημεία του ηφαιστειακού δόμου εμφανίζονται κατά τόπους εντυπωσιακές δομές αποσάθρωσης, που ονομάζονται “ταφόνι”.
Η ετυμολογία της λέξης “ταφόνι” είναι ασαφής. Το ταφόνι μπορεί να προέρχεται από την ελληνική λέξη τάφος ή πιθανόν και να προέρχεται από μια κορσικανική ή σικελική λέξη, που σημαίνει “τρύπες”, από το tafonare, που σημαίνει τρυπάω. Η παλαιότερη γνωστή δημοσίευση του όρου ταφόνι ήταν το 1882. [2]
Ο επιβλητικός ηφαιστειακός λόφος του Προφήτη Ηλία, στο νησί της Λήμνου, φαίνεται να κατέχει σημαντική αναγνώριση από ξένους περιηγητές. Υπάρχουν αναφορές – όπως αυτή του Γάλλου Πρέσβη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, Auguste de Choiseul-Gouffie (Άνοιξη του 1785) – στις οποίες ο ηφαιστειακός δόμος παρουσιάζεται ως το βουνό των Θέρμων (Mt. de Therma).
Η πρώτη γραπτή αναφορά στα Θέρμα είναι αυτή του Pierre Belon, Γάλλου γιατρού και φυσιοδίφη, που ήρθε στη Λήμνο το 1546. Ο Belon παρατήρησε πως στο νησί υπάρχει μια πηγή θερμών λουτρών, την οποία οι Έλληνες ονόμαζαν Θερμές και που το νερό της δεν είναι τόσο ζεστό όσο άλλων. Γιατί μπορείς να βουτήξεις μέσα του, αμέσως μόλις βγει από την πηγή, πράγμα που δε συμβαίνει σε άλλα λουτρά.
Περίπου δυο αιώνες αργότερα, το 1739, σύντομη αναφορά στα Θέρμα έκανε ο Richard Pococke, ένας Άγγλος νομικός και κληρικός. Ο Άγγλος βοτανολόγος και γιατρός John Sibthorp, σημείωσε στο ημερολόγιό του, πως επισκέφτηκε την περιοχή των Θέρμων, στις 21 και 22 Σεπτεμβρίου του 1794.
Στα μέσα του 19ου αιώνα, το 1858, ο Γερμανός αρχαιολόγος Alexander Christian Leopold Conze, σημείωνε στο ημερολόγιό του : “Φθάσαμε στα θερμά λουτρά της Λήμνου, στους πρόποδες του βουνού Ηλίας, με μισογκρεμισμένες εγκαταστάσεις για τους επισκέπτες που λούζονται και πίνουν αυτό το νερό, γιατί θεωρείται ιαματικό σε ρευματισμούς και σε δερματικές παθήσεις”. [3]
Ο μικρός ναός του Προφήτη Ηλία ανήκει στην Ενορία του Κορνού. Είναι η δεύτερη πιο ψηλή κορυφή της Λήμνου, σε υψόμετρο περίπου 390 μέτρων.
Αρκετοί από τους πιστούς, οι οποίοι κάθε χρόνο, στις 19 του μηνός Ιουλίου, ανεβαίνουν τη δύσκολη (αλλά όχι ακατόρθωτη) διαδρομή προς το γραφικό εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία, από την παραμονή, για να παραστούν την επόμενη στη λειτουργία και το πανηγύρι, που ετοιμάζουν οι Κορνιώτες, παραμένουν και διανυκτερεύουν εκεί επάνω, με βασικό “εξοπλισμό” τους … την ΠΙΣΤΗ.
Καθώς ανεβαίνεις το δύσβατο μονοπάτι, πάνω από τα Θέρμα, με τελικό προορισμό το μικρό και γραφικό εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία, θαρρείς ότι, η Φύση γύρω “ψιθυρίζει” τα λόγια του Αμερικανού σεναριογράφου και σκηνοθέτη George Seaton :
“Για όσους πιστεύουν στο Θεό, καμιά εξήγηση δεν είναι αναγκαία. Για όσους δεν πιστεύουν, καμιά εξήγηση δεν είναι δυνατή“
ΠΗΓΕΣ :
- Ψηφιακή Έκθεση – Γεώτοποι της Λήμνου
- Hans Henrik Reusch (1882) Notes sur la géologie de la Corse (Notes on the geology of Corsica), Bulletin de la Société géologique de France, 3rd series, 11 (σελ. 65).
- Θεραπευτικός & Ιαματικός τουρισμός | Aegean Travel
