Ούριακος : Μια προϊστορική κατασκήνωση κυνηγών και τροφοσυλλεκτών του 10.500 π.Χ., στα Ν.Α. του νησιού της Λήμνου.

25 ΜΑΙΟΥ 2025

Στο νοτιοανατολικό τμήμα του νησιού της Λήμνου, σε μια απόσταση 42 χιλιομέτρων από τη Μύρινα, βρίσκεται η παραλιακή περιοχή της Φισίνης. Το χωριό αναφέρεται για πρώτη φορά το 1321, ως πατριαρχικό κτήμα, σε έγγραφο του Πατριάρχη Ιωάννη ΙΓ΄:

“…τα περί την Αγίαν Μελιτηνήν χωρία του Βισσίνου, του Σκανδάλη και τα λοιπά.“

*(παραλία Λουρί – φωτο Κωνσταντίνος Αναγνωστόπουλος / Μάϊος 2023)*

*(άποψη του χωριού της Φισίνης – φωτο Κωνσταντίνος Αναγνωστόπουλος / Μάϊος 2023)*

Η αποκάλυψη της προϊστορικής εγκατάστασης του Ούριακου, σε μια παραλιακή θίνα, ανάμεσα σε δυο ρέματα, προέκυψε τυχαία, μετά από χωματουργικές εργασίες του Δήμου, για την απομάκρυνση επιχώσεων άμμου, με σκοπό την κατασκευή ενός χώρου στάθμευσης.

Το σημείο της παλαιολιθικής κατασκήνωσης του Ούριακου στο νοτιοανατολικό άκρο της Λήμνου (Πηγή : EGEOLAND Aegean Islands : PALAEOENVIROMENT & EARLY HUMAN SETTLEMENT)

Το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης διεξήγαγε τη δεκαετία 2010 – 2020, υπό τη διεύθυνση του Νικόλαου Ευστρατίου, Καθηγητή Προϊστορικής Αρχαιολογίας και σε συνεργασία με τον Δημήτριο Κυριάκου, αρχαιολόγο, τον Παναγιώτη Καρκάνα, γεωαρχαιολόγο, τον Paolo Biagi και την Elisabetta Starnini, ειδικούς σε θέματα λιθοτεχνίας, αλλά και φοιτητές από το ΑΠΘ, επιφανειακές και ανασκαφικές έρευνες στην παραλιακή περιοχή, όπου εντοπίστηκε η προϊστορική αυτή εγκατάσταση.

(Αριστερά σε κύκλο, το ξέφωτο ανάμεσα στις αμμοθίνες, όπου εντοπίστηκε η θέση του Ούριακου – φωτο από την επίσημη ιστοσελίδα του γεωαρχαιολογικού ερευνητικού προγράμματος EGEOLAND).

Χιλιάδες εργαλεία και άλλα κατάλοιπα της Τελικής Παλαιολιθικής περιόδου βρέθηκαν στο χώρο της ανασκαφικής έρευνας. Η ανακάλυψη αυτή συνιστά πολύ σημαντική εξέλιξη στην αρχαιολογική γνώση για τις καθημερινές δραστηριότητες των τελευταίων ομάδων κυνηγών και τροφοσυλλεκτών, οι οποίες μετακινούνταν είτε δια ξηράς, λόγω της χαμηλής θαλάσσιας στάθμης, είτε δια θαλάσσης στα νησιά του Αιγαίου, λίγο πριν το τέλος της Παλαιολιθικής εποχής, κάπου ανάμεσα στο 11.000 και 10.000 π.Χ.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Νικόλαο Ευστρατίου: «Η αρχαιολογική ανασκαφή στον Ούριακο της Φισίνης και τα ενδιαφέροντα ευρήματά της έχουν μεταθέσει τις γνώσεις μας για την πρώτη οργανωμένη ανθρώπινη παρουσία στο νησί της Λήμνου αρκετές χιλιετίες πριν από τη μέχρι σήμερα γνωστή περίοδο της Πολιόχνης».

(Φωτογραφία μιας τομής με διασπορά λίθινων εργαλείων στην κεντρική αναβαθμίδα της κατασκήνωσης – Πηγή Αρχαιολογία Online).

Τα αρχαιολογικά ευρήματα του Ούριακου, τα οποία σήμερα εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Μύρινας, συνιστούν την πρωϊμότερη οργανωμένη ανθρώπινη παρουσία στο νησί της Λήμνου, η οποία χρονολογείται την 11^η χιλιετία π.Χ..

ΠΗΓΕΣ :

Η επίσημη ιστοσελίδα του γεωαρχαιολογικού ερευνητικού προγράμματος

Η προϊστορική εγκατάσταση του «Ούριακου» στη Λήμνο (Αρχαιολογία Online)