29 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2023
ΕΡΩΤΗΣΗ : Τί κοινό, πράγματι, μπορεί να έχουν δύο εκκλησάκια, τα οποία βρίσκονται διαμετρικά αντίθετα στη τοπογεωγραφία της πατρίδας μας ;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ : Μα φυσικά, τις βελανιδιές … μέσα τους.
Σίγουρα, η Αγία Θεοδώρα, στο χωριό Βάστα, στη Μεγαλόπολη της Αρκαδίας, είναι περισσότερο διαφημισμένη και ως τουριστικός προορισμός. Πιο εύκολα και πιο γρήγορα προσβάσιμο, το εκκλησάκι της Αγίας Θεοδώρας, το οποίο το αγκαλιάζουν 17 δένδρα (βελανιδιές), χτισμένο πιθανόν τον 12ο αιώνα, είναι αυτό που δέχθηκε, στο πέρασμα των χρόνων, περισσότερους επισκέπτες και ασφαλώς έχει προβληθεί πιο πολύ. Βεβαίως, αξίζει και την προβολή, αλλά και την υψηλή επισκεψιμότητα.
Όμως, είναι καιρός να γνωρίσουμε και τον Άγιο Γεώργιο τον Γυρνιώτη, που βρίσκεται στα Β.Α. της Λήμνου, έξω από το χωριό Κοντοπούλι, στο δρόμο για την Παναγιά και την Πλάκα. Οικοδομήθηκε γύρω στα 1866 και βρίσκεται στο χωμάτινο δρόμο, ο οποίος οδηγεί στην Αλυκή της Λήμνου, την ονομαζόμενη και Αλμυρολίμνη, τη μεγαλύτερη φυσική αλυκή της χώρας (6300 στρέμματα).
(φωτο Κωνσταντίνος Αναγνωστόπουλος)
Το προσωνύμιο “ο Γυρνιώτης“, το πήρε ο ναϊσκος του Αγίου Γεωργίου, από το τοπωνύμιο της περιοχής, όπου είναι χτισμένος, δηλαδή τα Γυρνά. Η περιοχή έχει αραιές συστάδες, αλλά και μεμονωμένα δένδρα βελανιδιάς, γεγονός το οποίο παραπέμπει στην ύπαρξη δάσους με βελανιδιές πιο παλιά στην περιοχή αυτή.
(φωτο επάνω και δεξιά κάτω Σοφία Ρουσοπούλου)
Το 1548 (κατ’ άλλους το 1546) ο Pierre Belon, Γάλλος ιατρός και φυσιοδίφης, ο οποίος γεννήθηκε στο χωριό Σουλετιέρ, το 1517 και πέθανε στο Παρίσι, το 1564, επισκέφτηκε τη Λήμνο !!!
Υπήρξε από τους πρώτους περιηγητές της Ελλάδας, της Αιγύπτου, της Παλαιστίνης και της Μικράς Ασίας. Αυτός λοιπόν, για πρώτη φορά, αναφέρει ότι, η περιοχή αυτή ήταν γεμάτη με δάση βελανιδιάς.
Από το 1546 βρέθηκε στην Ανατολή, ως μέλος μιας μεγάλης διπλωματικής και επιστημονικής αποστολής, με εντολή να μελετήσει τα ιατρικά φυτά και τα βότανα, καθώς και άλλα είδη, τα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την παραγωγή ιατρικών σκευασμάτων.
Μετά την Κρήτη πέρασε στο βόρειο Αιγαίο (Λήμνο, Θάσο, Άγιο Όρος) και στη συνέχεια περιηγήθηκε την παράλια χώρα της Μακεδονίας και Θράκης, από τη Θεσσαλονίκη μέχρι την Κωνσταντινούπολη, συγκεντρώνοντας κάθε λογής πληροφορίες και καταγράφοντας όλα τα ενδιαφέροντα και αξιοπερίεργα.
Στην είσοδο του μικρού ναού του Αγίου Γεωργίου του Γυρνιώτη βρίσκεται μια βελανιδιά η οποία διαπερνά τη στέγη. Το δέντρο, κατά την ανέγερση του ναού, δεν κόπηκε, αλλά ενσωματώθηκε στην αρχιτεκτονική του κτιρίου. Η επιλογή αυτή μαρτυρά τον σεβασμό, κατά το παρελθόν, των ανθρώπων της υπαίθρου για τις «βαλανίδες», όπως τις αποκαλούν οι κάτοικοι της περιοχής. Τον σεβασμό για ένα «ιερό» δέντρο από την αρχαιότητα και έναν ιερό χώρο, όπως αυτός της εκκλησίας.
(φωτο Χρήστος Πατρώνιας)
Και μπορεί βέβαια, σε σύγκριση με το ναό της Αγίας Θεοδώρας, στα Βάστα της Αρκαδίας, ο Άγιος Γεώργιος ο Γυρνιώτης της Λήμνου να υπολείπεται κατά δεκάξι (16) βελανιδιές, ΔΕΝ ΥΠΟΛΕΙΠΕΤΑΙ ΟΜΩΣ ΚΑΘΟΛΟΥ ΣΕ ΟΜΟΡΦΙΑ, όχι μόνο σαν σύνθεση ανθρώπινου κατασκευάσματος και φύσης, αλλά και σαν έργο – δείγμα βιώσιμης αρχιτεκτονικής, σε εποχές που ο άνθρωπος σεβόταν πραγματικά το φυσικό περιβάλλον, μέσα στο οποίο ζούσε. Τότε, που ο άνθρωπος ένιωθε ότι, αυτός είναι κομμάτι που ανήκει στο περιβάλλον και όχι ότι, αυτό του ανήκει.
