17 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2023
Ένα μεγάλο “στοίχημα” σ’ αυτή τη ζωή είναι να καταφέρνεις να συνδέεις μέσα στις αποθήκες του μυαλού σου όλες τις σκόρπιες εικόνες και πληροφορίες, για φαινομενικά άσχετα μεταξύ τους θέματα, τα οποία, σε τυχαία χρονικά σημεία, το έφερε η επί γης πορεία σου να εναποτεθούν εκεί.
Για τον γράφοντα, αυτό σίγουρα αποτελεί και την απόδειξη ότι, τίποτα σε αυτή τη ζωή δεν έχει γίνει χωρίς λόγο. Η διεργασία αυτή εξηγεί τον αόρατο μίτο, που όλοι κρατάμε στα χέρια μας, από την πρώτη μέχρι την τελευταία ημέρα της επίγειας παρουσίας μας. Εφόσον έγκαιρα το αντιληφθούμε αυτό, τότε ευχερέστερα θα κατανοήσουμε, τόσο τον λόγο για τον οποίο υπάρχουμε, όσο και το δρόμο, που πρέπει να πορευτούμε.
Τα Καμίνια βρίσκονται στα ΝΑ του νησιού της Λήμνου. Κατοικούνται σήμερα από 350 ανθρώπους περίπου. Το έτος 1346 μνημονεύονται για πρώτη φορά σε έγγραφα του Αγιορείτικου μοναστηριού της Μεγίστης Λαύρας. Πρόκειται για ένα μικρό, ήσυχο και γραφικό χωριό, χτισμένο καταφανώς με τέτοιο τρόπο από το παρελθόν, ώστε να προστατεύεται από τις επιδρομές των πειρατών, που “αλώνιζαν” στο Αιγαίο τα παλιότερα χρόνια.
(φωτ. Κωνσταντίνος Αναγνωστόπουλος 05/2023)
Για να είμαι ειλικρινής, πρέπει να παραδεχτώ ότι, παρά το γεγονός πως, ήδη επί 23 χρόνια, περιδιαβαίνω από άκρη σε άκρη το νησί της Λήμνου, κάθε φορά που την επισκέπτομαι, εντούτοις, την πρώτη φορά που βρέθηκα στα Καμίνια, δεν είχα ιδέα για την μεγάλη ιστορία του τόπου αυτού. Ο αρχικά κακός δικός μας προγραμματισμός και η βιασύνη με την οποία είχαμε ταξιδέψει, για να επισκεφτούμε τη γειτονική Πολιόχνη, αυτόν τον μεγάλης αρχαιολογικής και πολιτιστικής αξίας, προϊστορικό οικισμό στο Βρόσκοπο, τον οποίο βρήκαμε τελικά κλειστό, λόγω των εργασιών, που εκτελούνταν, για την περαιτέρω αναβάθμιση της ομαλής επίσκεψης του χώρου από το κοινό, έριξε την περιηγητική διάθεσή μας “στα Τάρταρα”.
Με αυτή την απογοήτευση να μας έχει καταβάλει, υπολογίζοντας και τις χαμένες ώρες και όσα δεν μπορέσαμε να δούμε σε αυτή, την με ανεπιτυχή κατάληξη, εξόρμησή μας, μπήκαμε στα Καμίνια. Είδαμε τόσα – όσα θα μπορούσε κάποιος να προλάβει να δει σε μια επίσκεψη “αστραπή” και φύγαμε για τη βάση μας, στο Πλατύ. Ήταν πρωϊ ακόμη και δεν είχε ανοίξει ούτε η ονομαστή Ταβέρνα “Ο ΑΝΔΡΕΑΣ“, στην πλατεία του χωριού, για να μας “αποζημιώσει” τουλάχιστον.
Όσο και αν φανεί περίεργο, τα Καμίνια αποτελούν τον γενέθλιο τόπο πολλών σπουδαίων ανθρώπων, από τα παλιά χρόνια μέχρι και τις μέρες μας. Επίσης, ο τόπος αυτός, ευλογημένος καταφανώς, περιλαμβάνει στα χωρικά όριά του, όχι μόνο σπουδαία μνημεία της ανθρώπινης διαδρομής στο νησί της Λήμνου, αλλά αποτελεί και αφετηριακό σημείο μεγάλων γεγονότων.
Στα Καμίνια υπήρχε τον προ-προηγούμενο αιώνα μια εκκλησιά αφιερωμένη στον – κατά τα παλαιότερα χρόνια – πολιούχο του νησιού, τον Άγιο Αλέξανδρο. Στο διάστημα των ετών 1880 – 1885 εργάτες αγρότες, που έφτιαχναν μια πεζούλα από τις πεσμένες πέτρες του ναού αυτού, ανακάλυψαν μια αρχαία επιγραφή. Ήταν η περιβόητη ΣΤΗΛΗ ΤΩΝ ΚΑΜΙΝΙΩΝ.
περισσότερα για τη Στήλη των Καμινίων διαβάστε στον παρακάτω σύνδεσμο https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%84%CE%AE%CE%BB%CE%B7_%CF%84%CF%89%CE%BD_%CE%9A%CE%B1%CE%BC%CE%B9%CE%BD%CE%AF%CF%
Το γεγονός της ανακάλυψης της ΣΤΗΛΗΣ ΤΩΝ ΚΑΜΙΝΙΩΝ δεν συνετέλεσε μόνο στο να καταστεί η περιοχή πόλος έλξης πολλών ανθρώπων, αλλά ήταν και η απαρχή για σπουδαίες αρχαιολογικές ανακαλύψεις μέσα στα επόμενα χρόνια. Ταυτόχρονα, αποτέλεσε και την κινητήρια δύναμη για έναν φιλομαθή έφηβο, τον Αργύριο Κωνστάντιο [γιο του Μόσχου Κωνστάντιου, που πήρε, όταν πλέον βρέθηκε στην ξενιτειά, το επίθετο Μοσχίδης, από το όνομα του πατέρα του], για να αφοσιωθεί στα γράμματα και να καταλήξει ο διαπρεπής επιστήμονας και η κορυφαία πνευματική φυσιογνωμία της Λήμνου, στα νεότερα χρόνια.
Η ανακάλυψη της Στήλης την Καμινίων, την οποία ο Αργύριος Μοσχίδης (Κωνστάντιος), ως έφηβος βίωσε “εν τω πράττεσθαι”, τον συντάραξε βαθιά. Έτσι, διόλου τυχαίο τυγχάνει το γεγονός ότι, αποτέλεσε γι’ αυτόν την έμπνευση, για να δημιουργήσει την κτητορική επιγραφή πάνω από την είσοδο του Ναού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στα Καμίνια, λίγα χρόνια αργότερα, όταν του ζητήθηκε από τους συγχωριανούς του (βλ. φωτογραφία στην αρχή του άρθρου).
Οι έρευνες και το πάθος του για την ιστορία απέφεραν το πρώτο, το μοναδικό και το αξεπέραστο έργο του “Η ΛΗΜΝΟΣ”, που κυκλοφόρησε – δημοσιεύτηκε σε δύο (2) Τεύχη, στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, το έτος 1907.
Δεν είναι υπερβολή το ότι, το έργο αυτό αποτελεί τη βάση των ερευνών όλων των μεταγενέστερων ιστορικών και των ιστοριογράφων του νησιού της Λήμνου.
Όπως έχει καταγράψει ο Θεόδωρος Μπελίτσος στο σπουδαίο έργο του, υπό τον τίτλο “ΑΡΓΥΡΙΟΣ ΜΟΣΧΙΔΗΣ – Ο ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΤΗΣ ΛΗΜΝΟΥ ΚΑΙ Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ“, ο Μοσχίδης είχε κατά νου να εκδώσει τις μελέτες του σε δύο τόμους. Ο πρόωρος θάνατός του, το έτος 1912, από επιπλοκή σε επέμβαση σκωληκοειδίτιδας, στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, δεν του επέτρεψε την έκδοση του δεύτερου τόμου. Ο πρώτος τόμος, ο οποίος εκδόθηκε σε δύο τεύχη, περιλαμβάνει δύο μέρη. Στο πρώτο μέρος, που αποτελείται από 17 κεφάλαια, ο Μοσχίδης αναφέρεται στην αρχαία ιστορία του νησιού, μέχρι και τα Ρωμαϊκά χρόνια. Το δεύτερο μέρος, που αποτελείται από 11 κεφάλαια, αφορά κυρίως τα Μεσαιωνικά χρόνια, την περίοδο της Τουρκοκρατίας, μέχρι και τα γεγονότα των Ορλωφικών, στα 1770.
Σε Παράρτημα, στο τέλος του πρώτου Τόμου, υπήρχαν και τρία σημαντικά μελετήματα, τα οποία ο Αργύριος Μοσχίδης είχε δημοσιεύσει σε εφημερίδες της εποχής του. Το ένα, για τη στήλη των Καμινίων, που οι πληροφορίες λένε ότι, ήταν ο πατέρας του, Μόσχος Κωνστάντιος, με τον υιό του Αργύριο στο πλευρό του, όταν ανακάλυψαν στα χαλάσματα του ναού του Αγίου Αλεξάνδρου, στα χωράφια τους, τη στήλη των Καμινίων. Το άλλο για την Ομηρική ονομασία της Λήμνου ως “Αμιχθαλόεσσας” και το τρίτο για τη δημιουργία των Αθηναϊκών κληρουχιών στο νησί της Λήμνου, μετά την ιστορική ναυμαχία/μάχη της Μυκάλης, το 479 π.Χ., μεταξύ των Αθηναίων και των Περσών, η οποία οδήγησε στο να εποικιστεί το νησί της Λήμνου από τους Αθηναίους.
Ο λόγος τον οποίο εκφώνησε ο Αργύριος Μοσχίδης, στις 27-05-1907, στη Γενική Συνέλευση της Λημνιακής Αδελφότητας, στο Διοικητικό Συμβούλιο της οποίας είχε εκλεγεί μέλος μόλις το 1906, ασφαλώς και υπερβαίνει τα στενά όρια της εκεί αναφοράς του για τους συμπατριώτες του Λημνιούς. Θεωρώ ότι, αποτελεί ένα πανανθρώπινο και συνάμα διαχρονικό μήνυμα. Είναι η μόνη αληθινή ελπίδα για να αλλάξει και η σήμερα οδεύουσα, με ταχύτατους ρυθμούς, τον κατήφορο καθημερινότητά μας :
“… Η ανόρθωσις της παιδεύσεως είναι το πρωτεύον και κύριον. Τούτου γενομένου, τα λοιπά θα έλθωσιν αφ’ εαυτών … Παιδεύσατε τον λαόν, φωτίσατέ τον δια του λαμπρού φωτός της παιδείας και αμέσως θα ίδητε την Λήμνον μεταβάλλουσαν πρόσωπον. Μορφώσατε την νέαν γενεάν, διότι εν τη μορφώσει αυτής θ’ αναμορφώσητε την πατρίδα …”.
Ποιός αλήθεια μπορεί να διαφωνήσει ;
