24 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2023
Ρητορική ερώτηση : Τί θα κάνατε, εάν, ως Δημοτική Αρχή, δεχόσασταν παράπονα από τους κατοίκους του Δήμου σας, ότι, ελάφια και αγριοκάτσικα κυκλοφορούν στους δρόμους της πόλης σας και ενίοτε (άθελά τους και μόνον προς αναζήτηση τροφής για να επιβιώσουν) προκαλούν και ζημιές ;
Να σπεύσω να διευκρινίσω ότι, όσο και εάν μια ρητορική ερώτηση, η οποία διατυπώνεται σαν σχήμα του λόγου, δεν έχει ως στόχο να απαντηθεί, διότι η απάντηση είναι αυτονόητη ή περιττή ή και υπονοείται με την ίδια την ήδη τεθείσα ερώτηση, εντούτοις στην προκείμενη περίπτωση, … τα ελάφια και τα κατσίκια είναι υπαρκτά στη Μύρινα, αλλά και σε ολόκληρη τη Λήμνο , … αλλά όμως, η απάντηση μέχρι στιγμής ούτε αυτονόητη υπήρξε, ούτε έχει δοθεί, από τον Δήμο Λήμνου και όσους άλλους τυχόν εμπλεκόμενους “αρμόδιους” φορείς, παρά τις διαφορετικές και εμφανώς αναποτελεσματικές μέχρι και σήμερα προσπάθειες.
Στις 18 Δεκεμβρίου 2023 (για ακόμη άλλη μια φορά) αναρτήθηκε στα Μ.Μ.Ε. της Λήμνου άρθρο αναφορικά με το παραπάνω ζήτημα (σχετικά δείτε στο σύνδεσμο : https://limnosfm100.gr/limnos/item/69711-limnos-diamartyries-katoikon-gia-ta-elafia-pou-ftanoun-stis-portes-tous-gia-na-vroun-trofi.html
Το ντάμα ντάμα ντάμα (ναι, τρεις φορές το «ντάμα»), το ονομαζόμενο και Πλατώνι της Λήμνου, είναι ένα είδος ελαφιού το οποίο το έφεραν στη Λήμνο από τη Ρόδο τη δεκαετία του 1970. Μια πολύ όμορφη κι έξυπνη κίνηση, η οποία στην πορεία του χρόνου ανέδειξε το συγκεκριμένο ζώο σε εμβληματική φιγούρα του Κάστρου της Μύρινας, όπου αρχικά τα εγκατέστησαν, αλλά στη συνέχεια και ολόκληρου του νησιού.
Το θέαμα ενός ελαφιού μέσα στην αγορά της Μύρινας εκπλήσσει ευχάριστα τον επισκέπτη αλλά και τον ίδιο τον κάτοικο. Όμως, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα Πλατώνια δεν είναι «θέαμα». Είναι ένα άγριο είδος ζώου, με ανάγκες και θέματα που χρειάζονται προσοχή, σχεδιασμό και δράσεις.
Τα ελάφια στη Μύρινα της Λήμνου δεν είναι είδος υπό εξαφάνιση ή κάποιο απειλούμενο είδος, αλλά εισαγόμενο, άρα δεν έχει νόημα να μιλάμε για προστασία. Επιβάλλεται όμως να μιλάμε για τη διαχείρισή τους, η οποία φυσικά εμπεριέχει και την έννοια της προστασίας τους. «Επιβάλλεται», γιατί τα Πλατώνια δεν πρέπει να ειδωθούν αποκλειστικά ως τουριστική ατραξιόν, όμορφο θέαμα ή σύμβολο του νησιού της Λήμνου. Αυτό θα ήταν μεγάλο λάθος. Ό,τι αποφάσεις διαχείρισης ληφθούν, θα πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψη τους το γεγονός ότι, ένα νέο είδος ζώου προστέθηκε στην ήδη υπάρχουσα πανίδα και στο οικοσύστημα του νησιού της Λήμνου, με ότι αυτό συνεπάγεται. Γιατί οι συνέπειες έχουν εμφανιστεί εδώ και χρόνια και ουδείς πρέπει να τις παραγνωρίζει, ούτε να καθυστερήσει στην αποτελεσματική αντιμετώπισή τους.
(φωτογραφία Κωνσταντίνος Αναγνωστόπουλος)
Τα τρία πρώτα Πλατώνια που αφέθηκαν στο Κάστρο της Μύρινας στα 1970 αυξήθηκαν σε αριθμό και ως αγελαία, στην περίοδο της αναπαραγωγής τους αλλάζουν δομή. Τα νεαρά αρσενικά απομακρύνονται και με αναπόφευκτο τον ανταγωνισμό με τα αγριοκάτσικα του Κάστρου, για τα λίγα τροφικά διαθέσιμα, ήταν αναμενόμενο να αρχίσουν να αναζητούν την επιβίωσή τους πέρα από τα όρια της αρχικής τοποθέτησής τους. Για το λόγο αυτό οι κάτοικοι της Λήμνου βλέπουν πλέον ελάφια σε διάφορα χωριά, τόσο περιμετρικά της Μύρινας, όπως στο Πλατύ ή στο Θάνος αλλά ακόμη και στα Καμίνια, δηλαδή σε έναν οικισμό ΤΡΙΑΝΤΑ ΕΞΙ (36 km) χιλιόμετρα μακρυά από τη Μύρινα. Έχουν γίνει πολλές, αλλά όπως αποδείχθηκε, αποσπασματικές προσπάθειες, σχετικά με τη διαχείριση των ελαφιών αυτών, αλλά μέχρι στιγμής όλες αποβαίνουν άκαρπες.
Μήπως οι “κρατούντες”, παλαιοί αλλά και νεοκλεγέντες, αλλά και κάθε άλλος εμπλεκόμενος “αρμόδιος” φορέας και Αρχή, δεν μπορούν να αντιληφθούν τις τυχόν επιπτώσεις σε βάθος χρόνου, δηλαδή σε 10-20 χρόνια από τώρα ;
Μήπως το συγκεκριμένο θέμα είναι τόσο περίπλοκο, που κανείς από όλους τους προαναφερόμενους δεν είναι διατεθειμένος να χαράξει συγκεκριμένο σχεδιασμό και να επιμείνει στην υλοποίησή του ;
Μήπως τελικά εξυπηρετεί “η εξίσωση” : Κουνέλια + Πλατώνια = Εγκατάλειψη υπαίθρου + Ερημοποίηση εδάφους => Ανεμογεννήτριες (μιλάμε για πολλές ανεμογεννήτριες όμως).
Αρχικά το 2016, με την προσωπική πρωτοβουλία της κ. Άννας Τοσούνογλου (τμήμα άρθρου της οποίας περιλαμβάνεται στο παρόν κείμενο), τότε Γραμματέως του Φιλοζωικού Σωματείου Λήμνου και ήδη Προέδρου του, αλλά και στη συνέχεια και του ίδιου αυτού του οργανωμένου φορέα, με παρεμβάσεις, άρθρα σε έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο και πολλές άλλες δράσεις, επιχειρήθηκε και άνοιξε ένας δημόσιος διάλογος, ώστε κάποια στιγμή να καταλήξουν επιτέλους κάπου.
Δυστυχώς, ήδη στο έτος 2023 οι δημοσιογραφικές καταγραφές μοιάζουν να έχουν μείνει στάσιμες μέσα στο χρόνο.
Δεν πέρασαν παρά μόλις λίγοι μήνες, από τον Αύγουστο του 2023, όπου κεντρικό θέμα συζήτησης στη Μύρινα υπήρξε το ακόλουθο, που ανάρτησε το LimnosReport.gr :
“… Αναστάτωση πριν από λίγη ώρα στην κεντρική αγορά της Μύρινας.
Tράγος εγκλωβίστηκε σε αυλή καταστήματος και χρειάστηκε η επέμβαση ανδρών της Πυροσβεστικής για να ξαναεπιστρέψει στο φυσικό του περιβάλλον.
Πιο συγκεκριμένα γύρω στις 21:00 δέχτηκε κλήση η πυροσβεστική υπηρεσία Λήμνου για εγκλωβισμένο ζώο-τράγο σε αυλή καταστήματος επί της κεντρικής αγοράς της Μύρινας (πεζόδρομος Κυδά) που γειτνιάζει με το βουνό.
Δυστυχώς το ζώο δεν μπορούσε να ανέβει στο βράχο παρά τις προσπάθειες του με αποτέλεσμα να κληθεί η Πυροσβεστική. Επιτόπου έφτασε κλιμάκιο ανδρών που με υπομονή κατάφερε να αιχμαλωτίσει τον τράγο και τον οποίο όπως βλέπετε αφού πέρασε μέσα από την ασφυκτικά γεμάτη με κόσμο κεντρική αγορά της Μύρινας, απελευθέρωσε στο βουνό “.
Μα θα μου πείτε, … για εμάς εδώ, ας πούμε στην Αθήνα ή σε οποιοδήποτε άλλο μεγάλο ή και μικρότερο αστικό κέντρο, όλα αυτά ακούγονται και μοιάζουν τόσο “βουκολικά”, τόσο “εξωπραγματικά και ωραία” κ.λ.π., μπλα μπλα μπλα.
Ίσως. Αλλά επιτρέψτε μου να σας απαντήσω αυτό που ο αείμνηστος Ούγγρος Φυσικός Denis Gabor (1900 – 1979) είπε, εδώ και χρόνια, για τη Φύση :
“Μέχρι τώρα ο άνθρωπος εναντιωνόταν στη φύση. Από δω κι εμπρός εναντιώνεται στη φύση του“.
