14 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2024
“Γράφω γιατί έτσι μόνο μπορώ να υπάρχω, έτσι μόνο να αναζητώ τη διαίσθησή μου για τον κόσμο και για την ύπαρξη. … Σήμερα λέω, ίσως γι’ αυτό έγραψα όσα έγραψα. Γι’ αυτό γράφω ακόμα. Για να βρω εκείνο που δεν είναι ορατό. … Όμως αυτό πλουτίζει πρώτα τον ίδιο τον συγγραφέα. Πλουτίζει πρώτα εσένα που γράφεις, εμένα. … Να γι’ αυτό έγραψα, για να πλουτίσω την ψυχή μου. Να δω πιο πέρα.“
Ποιήτρια – πεζογράφος – θεατρική συγγραφέας. Λίγες μόνο λέξεις, για να προσδιορίσουν ή και να συστήσουν την αείμνηστη Μαρία Λαμπαδαρίδου – Πόθου σε όσους δεν την γνωρίζουν. Και επίσης, εάν επιχειρούσε κάποιος με λίγα λόγια να περιγράψει τα πολλά που μεσολάβησαν στα ενενήντα χρόνια της επίγειας ζωής της, ίσως δεν έβρισκε καλύτερα από τις “ανορθόδοξες” ρίμες του Κωνσταντίνου Καβάφη :
“Πάντα στον νου σου νάχεις την Ιθάκη. Το φθάσιμον εκεί είν’ ο προορισμός σου. Aλλά μη βιάζεις το ταξείδι διόλου. Καλλίτερα χρόνια πολλά να διαρκέσει· και γέρος πια ν’ αράξεις στο νησί, πλούσιος με όσα κέρδισες στον δρόμο, μη προσδοκώντας πλούτη να σε δώσει η Ιθάκη. Η Ιθάκη σ’ έδωσε τ’ ωραίο ταξείδι. Χωρίς αυτήν δεν θάβγαινες στον δρόμο. Άλλα δεν έχει να σε δώσει πια. …”
Και έκανε πράγματι πολύ ωραίο “ταξίδι” η Μαρία Λαμπαδαρίδου – Πόθου. Μύρινα Λήμνου (Ολοκλήρωση των Γυμνασιακών σπουδών. Στη συνέχεια δίνει εξετάσεις και καταλαμβάνει θέση υπαλλήλου στο Επαρχείο Λήμνου. Μετά από επιτυχείς εξετάσεις ολοκληρώνει εξ αποστάσεως σπουδές, το 1963, στο Πάντειο Πανεπιστήμιο) – Παρίσι (υπότροφος της Γαλλικής Πρεσβείας, το 1966, για σπουδές στο θεατρικό Τμήμα της Σορβόνης – εκεί γράφει το ποιητικό θεατρικό έργο της “Το Γυάλινο Κιβώτιο” και το 1967 το θεατρικό έργο της “Αντιγόνη Ή Νοσταλγία της Τραγωδίας”, μια προσωπική διαμαρτυρία για το τυραννικό καθεστώς της Χούντας, που παρουσιάστηκε στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο Hayward της Καλιφόρνιας) – Αθήνα (μετάθεση από το Επαρχείο Λήμνου στο Υπουργείο Εσωτερικών – Διαλέξεις στο Γαλλικό Ινστιτούτο για τον απαγορευμένο την εποχή εκείνη από το καθεστώς της Χούντας Samuel Beckett). Μεσολαβεί, στη συνέχεια, σημαντικό συγγραφικό έργο της, αλλά και αξιομνημόνευτο πνευματικό αποτύπωμά της …
Το έτος 1982, σε μια δεξίωση του Δήμου Αθηναίων (από όπου και η φωτογραφία στα δεξιά) η Μαρία Λαμπαδαρίδου Πόθου βρίσκεται δίπλα – δίπλα με τον Οδυσσέα Ελύτη, τον τιμημένο, το 1979, με βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, τον κατά κόσμον Οδυσσέα Αλεπουδέλη.
Μόλις είχε κυκλοφορήσει το βιβλίο της “Οδυσσέας Ελύτης – Ένα Όραμα του κόσμου“. Το εξώφυλλο του βιβλίου είναι φιλοτεχνημένο με σκίτσο από τα χέρια του Pablo Picasso, που είχε αφιερώσει στον Ελύτη.
Όταν λοιπόν για σένα γράφει ο Οδυσσέας Ελύτης :
«(…) Επιτέλους ύστερα από τόνους κριτικής ανοησίας, κάποιος που καταλαβαίνει τι διαβάζει. Μπράβο και πάλι μπράβο. Να ολοκληρώσεις τη μελέτη σου, να την επεκτείνεις και να τη χτίσεις με αναφορές και σε άλλα μου κείμενα (πρόσεξε τα Ανοιχτά Χαρτιά) ώστε να έχουμε ένα βιβλίο που να δείχνει στους νέους πώς να αντιμετωπίζουν την ποίηση. Θα το φροντίσουμε μαζί όταν η στιγμή φτάσει. Για την ώρα θερμά ευχαριστώ» ,
τότε αναπόφευκτα και πάλι ο νου σου στρέφεται στον Καβάφη : “… Έτσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα, ήδη θα το κατάλαβες οι Ιθάκες τι σημαίνουν.” (σ.σ. Το ποίημα “Ιθάκη” του Καβάφη πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Γράμματα του Οκτωβρίου – Νοεμβρίου 1911, όταν ο ποιητής ήταν σαράντα οκτώ ετών. Ανήκει στα διδακτικά ποιήματα του Καβάφη).
Ανακάλυψα τη Λήμνο πριν από 24 χρόνια. Τη Μαρία Λαμπαδαρίδου – Πόθου την ανακάλυψα λίγα χρόνια αργότερα, όταν η μικρότερη κόρη μου έφερε από τη σχολική Βιβλιοθήκη το βιβλίο της “Η Μαρούλα της Λήμνου“, το οποίο είχε πρωτο-κυκλοφορήσει το έτος 1986. Μια μυθιστορηματική βιογραφία, στα χρόνια της Ενετοκρατίας στο νησί της Λήμνου, για μια κοπέλα, την οποία ποιητές και ιστορικοί την παρομοίασαν με την Ζαν ντ’ Αρκ, δηλαδή την Ελληνίδα Ιωάννα της Λωραίνης. Όπως καταγράφεται και στο εξώφυλλο του βιβλίου, για το έργο της αυτό η Μαρία Λαμπαδαρίδου – Πόθου τιμήθηκε με το πρώτο βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών.
Η ποιητική της συλλογή “Μυστικό Πέρασμα” προτάθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού για το Αριστείο της Ευρώπης το 1991.
“… Την ομορφιά αναζητάμε γράφοντας. Μπορεί να περνάμε την πένα μας μέσα από τη σκληρότητα, τη βία, τον ανελέητο πόνο, όμως την ομορφιά αναζητάει η ψυχή μέσα στη δικαιοσύνη, στην αγάπη, στην αρμονία. …”
