In memoriam Ιπποκράτη Σαββούρα (Μύρινα 1931 – Αθήνα 2017)

05 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2023

Άκουσα πρώτη φορά για τον Ιπποκράτη Σαββούρα στα μέσα της δεκαετίας του 1970, όταν ήμουν 13 χρονών περίπου. Τον είχε επισκεφτεί στο γραφείο – ιατρείο του, στην οδό Σκουφά στο Κολωνάκι, η συχωρεμένη η μάνα μου, όπως εξάλλου και εκατοντάδες άλλοι άνθρωποι την εποχή εκείνη. Ποτέ δεν έμαθα τον λόγο των επισκέψεων αυτών. Ήμουν μικρός και άμαθος, για να ρωτήσω. Εξάλλου, ήταν αλλιώς οι εποχές εκείνες. Η μάνα μου δεν πρέπει να γνώριζε την καταγωγή του από το νησί της Λήμνου ή τουλάχιστον ποτέ δεν είχα ακούσει να γίνει συζήτηση για την καταγωγή του αυτή.

Ήταν αμέσως μετά την πτώση της χούντας των συνταγματαρχών, στη περίοδο της Μεταπολίτευσης, που ο Ιπποκράτης Σαββούρας στις εκλογές του 1974, είχε εκλεγεί βουλευτής με το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας. Μα και η συχωρεμένη η μάνα μου, η πολιτική παρέκκλιση της οικογένειάς μας υπήρξε, όσο ζούσε. Μάλλον εκεί συναντήθηκαν οι δρόμοι τους. Η πολιτική διαδρομή του Ιπποκράτη Σαββούρα υπήρξε πολυκύμαντη και πολυτάραχη, πλην όμως αυτή η πορεία του χαρακτηρίστηκε πάντοτε από τη μαχητικότητά του, από την επιμονή στους στόχους του, αλλά και την αφοσίωσή του σε ιδανικά και ιδέες.

Στη διάρκεια της επταετίας, κατά την οποία η χούντα των συνταγματαρχών καθόριζε τις τύχες της πολύπαθης πατρίδα μας, ο Ιπποκράτης Σαββούρας ανέπτυξε πλούσια και πολύμορφη αντιδικτατορική δράση και εξαιτίας αυτής υπέστη σκληρά βασανιστήρια μετά τη σύλληψή του και κατά τη διάρκεια της φυλάκισής του στον Κορυδαλλό. Εκτοπίστηκε για δύο χρόνια στη Σαμοθράκη και για άλλα δύο χρόνια, στο χωριό Θέρμο Αιτωλοακαρνανίας. Θα αρκεστώ εδώ να μνημονεύσω ότι, ενώπιον του έκτακτου Στρατοδικείου Αθηνών, δύο μαρτυρικές καταθέσεις αποτύπωσαν το ιδιαίτερο και μοναδικό ψυχικό σθένος του ανθρώπου αυτού.

Πιο συγκεκριμένα, ο διαβόητος ταγματάρχης, αλλά και αμετανόητος αρχιβασανιστής της χούντας, Θεόδωρος Θεοφιλογιαννάκος, κατέθεσε ότι : “… Είναι ο μόνος κρατούμενος, που πέρασε από τα χέρια μας επί 6 ολόκληρους μήνες, δίχως να δεχθεί να δώσει κατάθεση“.

Ομοίως, ο επίσης εξετασθείς μάρτυρας, διατελέσας και πρωθυπουργός, Παναγιώτης Κανελλόπουλος, κατέθεσε ότι : … “Ο Ιππ. Σαββούρας έχει καρδιά λιονταριού και ψυχή μικρού παιδιού. Και δύναμαι να σας διαβεβαιώσω ότι, εβασανίσθη όσο ουδείς άλλος εν Ελλάδι …”.

Δεν έχω σκοπό με το παρόν άρθρο να “καταθέσω” μία όψιμη νεκρολογία για τον άνθρωπο αυτόν. Του έχουν αποδώσει τις τιμές, που του άξιζαν, είτε όσο ζούσε, είτε μετά τον θάνατό του, πολλοί γνωστοί και άγνωστοι σε αυτόν.

Υπήρξα, μέχρι πρόσφατα, ένας από τους χιλιάδες ή ίσως και τα εκατομμύρια άλλους Έλληνες, που δεν γνώριζα ότι, ο Ιπποκράτης Σαββούρας, εκτός από ενεργός μέχρι τέλους και μαχητικός πολιτικός, υπήρξε διεθνής αθλητής της πυγμαχίας, στη κατηγορία βαρέων βαρών. Ταυτόχρονα, από πολύ μικρός, στη Λήμνο, όπου έζησε από τη γέννησή του μέχρι την εφηβεία του, είχε αναπτύξει μια πολύ αξιόλογη πολιτιστική δραστηριότητα. Ήδη από το 1958, δηλαδή σε ηλικία 27 ετών, είχε εκλεγεί πρόεδρος στον “Πνευματικό Όμιλο Νέων Λήμνου”.

Πιο πριν, στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, όταν ήταν 12-13 χρονών, βοηθούσε Βρετανούς κομάντος και για το λόγο αυτό, βραβεύτηκε μεταπολεμικά από τον Βρετανό στρατηγό Χάρολντ Αλεξάντερ.

Σπούδασε κτηνιατρική στην Ιταλία και ήταν Διδάκτωρ Κτηνιατρικής. Υπήρξε συγγραφέας ενός βιβλίου για τους σκύλους την δεκαετία του 1960, όταν η σχετική βιβλιογραφία και οι κυνοφιλικές  γνώσεις ήταν σχεδόν  ανύπαρκτες.  Λειτουργούσε στο Παλαιό Φάληρο την κτηνιατρική κλινική «Κυανούς Σταυρός» και ήταν ο εμπνευστής και δημιουργός του πρώτου κοιμητηρίου ζώων στην περιοχή της Μαλακάσας, το οποίο παραμένει σε λειτουργία μέχρι και σήμερα.

Και εάν όλα αυτά δεν φαντάζουν εντυπωσιακά για έναν και μόνο άνθρωπο, τότε τί θα πρέπει να σκεφτεί κανείς, σαν μαθαίνει ότι, εκτός από όλα τα παραπάνω, υπήρξε εκδότης τοπικών εφημερίδων, στη Λήμνο (Λημνιακή Κραυγή Λήμνος 1960-1961), αλλά και στο Παλαιό Φάληρο, όπου ζούσε, όταν εγκαταστάθηκε στην Αθήνα (Φαληρική Κραυγή Παλαιό Φάληρο 1994-2002). Αλλά επίσης ότι, είχε εκδώσει και δύο βιβλία και ειδικότερα τα :

• Προδομένη Αντίσταση, τόμος Α΄ – Αθήνα 1977.
• Προδομένη Αντίσταση, τόμος Β΄ (επαυξημένος) – Αθήνα 1997.
• Το Στοιχειωμένο Κάστρο της Λήμνου, Αθήνα 2003.

Και ακόμα, εάν όλα τα παραπάνω δεν πείθουν για την πολυσχιδή προσωπικότητά του και την πολυπραγμοσύνη του, άφησα για το τέλος το ότι, ο Ιπποκράτης Σαββούρας, υπήρξε ερασιτέχνης ζωγράφος και γλύπτης.

Συγκλονίστηκα πραγματικά όταν έμαθα ότι, το 1969, ο Διδασκαλικός Σύλλογος Λήμνου χρηματοδότησε την ανέγερση αγάλματος της Μαρούλας, ύψους 3 μέτρων, στον Κότσινα, έργο το οποίο ανέλαβε και εκτέλεσε ο ερασιτέχνης γλύπτης Ιπποκράτης Σαββούρας.

Τελικά σε αυτή τη χώρα, ό,ποιος και να είσαι και ό,τι και αν κάνεις, σε καθορίζουν … η ποδοσφαιρική ομάδα που ακολουθείς ή και … το πολιτικό κόμμα που υποστηρίζεις. Ή μήπως όχι ;