23 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2023
Ο Γάϊος Πλίνιος Σεκούνδος, ο επιλεγόμενος Πρεσβύτερος, γεννήθηκε στο Novum Comum (το σημερινό Κόμο, στα Β.Δ. της Ιταλίας, ονομαζόμενο και παλαιότερα ως Κώμον, στα ελληνικά) το έτος 23 ή 24 μ.Χ.. Πέθανε στις 24 Αυγούστου του 79 μ.Χ., ενώ βρισκόταν στο ακρωτήριο Misenum, έχοντας διοριστεί από τον αυτοκράτορα Βεσπασιανό επικεφαλής του στόλου, στην περιοχή εκείνη.
Βρέθηκε στο Misenum το 79 μ.Χ., όταν εξερράγη το ηφαίστειο του Βεζούβιου. Πέθανε πνιγμένος από τους δηλητηριώδεις καπνούς της έκρηξης του ηφαιστείου, αυτού που κατέστρεψε την Πομπηία και την γύρω περιοχή.
Υπήρξε στρατιωτικός ψηλά στην ιεραρχία και διοικητής επαρχίας, υπηρέτησε από την Ισπανία μέχρι τη Συρία. Υπήρξε επίσης ιστορικός και εγκυκλοπαιδιστής, πολυγραφότατος και πολυσχιδής συγγραφέας.
Το κορυφαίο έργο του, η Φυσική Ιστορία, είναι … “η πληρέστερη και η μοναδική ακέραια σωζόμενη εγκυκλοπαίδεια της ελληνορωμαϊκής Αρχαιότητας, στην οποία ο Πλίνιος επιχειρεί να αποθησαυρίσει το σύνολο της γνώσης γύρω από την φύση. Στα τριάντα έξι βιβλία της εγκυκλοπαίδειάς του περικλείει κάθε γνώση που συγκεντρώνει για την κοσμολογία, την γεωγραφία, την ανθρωπολογία, την ζωολογία, την βοτανική, την ιατρική, την φαρμακολογία καθώς και την ορυκτολογία …” (σχετικά στο σύνδεσμο https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2915859/file.pdf ).
Η Naturalis Historia είναι ένα έργο δύο χιλιάδων τετρακοσίων ενενήντα τριών κεφαλαίων, αναπτυγμένο σε πάνω από 35.000 σελίδες και εμπεριέχει τη γνώση πεντακοσίων συγγραφέων, από τους οποίους ο Πλίνιος άντλησε πληροφορίες, πέραν των όσων δικών του άμεσων και βιωματικών παρατηρήσεων και καταγραφών περιλαμβάνει. Στο έργο αυτό, που σώζεται μέχρι τις ημέρες μας, ο Πλίνιος έχει καταγράψει ότι, οι μεγάλοι Λαβύρινθοι του αρχαίου κόσμου ήταν τέσσερις. Ένας στη περιοχή της Ετρουρίας, στη Βόρεια Ιταλία, εκεί όπου κατοικούσαν οι Ετρούσκοι, ένας στην Αίγυπτο, ένας στην Κρήτη (ο γνωστός σε εμάς Λαβύρινθος του Μίνωα) και ένας στη Λήμνο.
Ο Πλίνιος είχε επισκεφτεί και τους τέσσερις αυτούς Λαβυρίνθους, αφού μέσα στο έργο του καταγράφει πολύ συγκεκριμένες περιγραφές από τους χώρους αυτούς, τις οποίες μόνον ένας αυτόπτης μάρτυρας – επισκέπτης, θα είχε τη δυνατότητα να γνωρίζει.
Πολλά χρόνια αργότερα, συγκεκριμένα στο Μεσαίωνα, υπήρξε ένα μεγάλο ρεύμα περιηγητών – εξερευνητών, που περιδιάβαιναν την Ευρώπη και τον γνωστό τότε κόσμο, με διαφορετικά ο καθένας κίνητρα και σκοπούς. Σχετική αναφορά υπάρχει εξάλλου και στο από 29 Οκτωβρίου 2023 προηγούμενο άρθρο του blog μας, υπό τον τίτλο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΥΡΝΙΩΤΗΣ ΛΗΜΝΟΥ vs ΑΓΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΑΣ ΒΑΣΤΑ ΑΡΚΑΔΙΑΣ, εκεί για τον Γάλλο Pierre Belon.
Όπως αναφέρει ο Λημνιός συγγραφέας (και προ ετών μουσικός παραγωγός στο Ράδιο Μέλοντυ 96,7 της Λήμνου) Γιώργος Ελιάς, πολλούς από αυτούς τους περιηγητές (ιστορικούς, ιατρούς, πάσης φύσεως επιστήμονες, μέχρι και αρχαιοκάπηλους) τους “τράβηξε” η Λήμνος εξαιτίας αυτών ακριβώς των καταγραφών του Ρωμαίου Πλίνιου του Πρεσβύτερου, για την ύπαρξη στο νησί ενός εκ των τεσσάρων, γνωστών στην αρχαιότητα, Λαβυρίνθων, τον οποίο εντόπισαν και προσδιόρισαν στο Καστροβούνι.
To Καστροβούνι είναι ένας λόφος ύψους 100 περίπου μέτρων, που βρίσκεται σε απόσταση ενός χιλιομέτρου προς το Νότο από τα ερείπια της αρχαίας πόλης της Ηφαιστείας. Η θέα από την κορυφή του λόφου κόβει την ανάσα, μιας και από το σημείο αυτό ο επισκέπτης έχει οπτική επαφή με ολόκληρη τη Β.Α. πλευρά του νησιού της Λήμνου και τις θάλασσες που το περιβάλλουν.
Από την κορυφή του Καστροβουνίου διακρίνονται καθαρά το αρχαίο θέατρο της Ηφαιστείας (αριστερά και προς το κέντρο στη φωτογραφία που ακολουθεί), καθώς και το εγκαταλελειμμένο ξενοδοχειακό συγκρότητα “Καβείρια Palace” (δεξιά και προς το κέντρο στη φωτογραφία που ακολουθεί).
Ο Πλίνιος αναφέρει ότι ο λαβύρινθος της Λήμνου περιλάμβανε εκατόν πενήντα κίονες (… Lemnius similis illi columnis tantum CL memorabilior fuit, …) και ήταν έργο του Λήμνιου αρχιτέκτονα Θεοδώρου. Σχετικά με αυτό δείτε το άρθρο της Ευαγγελίας Λιάπη στο σύνδεσμο … Το Καστροβούνι κι ο χαμένος λαβύρινθοςkontopouli-lemnos.grhttps://kontopouli-lemnos.gr › history › το-καστροβούνι …
Οι ξένοι περιηγητές του 19ου αιώνα, έχουν καταγράψει στα 1858, στα 1885 και στα 1894 αυτά που είδαν με τα ίδια τους τα μάτια επισκεπτόμενοι τον προσβάσιμο υπόγειο χώρο στη κορυφή του Καστροβουνίου. Σήμερα ο χώρος αυτός είναι καλυμμένος με μεγάλη ποσότητα φερτής ύλης και για να μπορέσει κανείς να εισέλθει μέσα χρειάζεται εκσκαφή, για την οποία κανένας κρατικός φορέας δεν ενδιαφέρεται. Αυτό βεβαίως επιτείνει το μυστήριο, που περικλείει ο Λαβύρινθος και η υπόθεση αυτή παραμένει ένα άλυτο αίνιγμα.
Για τα όσα έχουν περιγράψει οι ξένοι περιηγητές του 19ου αιώνα, καθώς και για τη σημερινή εικόνα του Καστροβουνίου, μπορείτε να δείτε το ενδιαφέρον άρθρο “Καστροβούνι, ο άγνωστος υπόγειος λαβύρινθος της αρχαίας Ηφαιστείας στην Λήμνο” στο σύνδεσμο : http://mythagogia.blogspot.com/2016/05/blog-post_29.html
